Herken ‘m op tijd: de aansluipende burn out

nov 13, 2020 | Tips & tricks

‘Bij andere mensen herken ik ‘m direct, de dreigende burn out,’ zegt Chantal van Cappelleveen (hoofdredacteur Krant Werkgeluk). ‘Terwijl mensen zelf niet in de gaten hebben wat er vanuit de schaduw op ze af sluipt.’ Waarschijnlijk omdat ze zelf een burn out achter de rug heeft, signaleert ze bij andere mensen dat het mis gaat, ook als zij het zelf nog niet zien. Daarom op een rijtje: dit zijn symptomen van een naderende burn out. Herken je ze bij een collega of een medewerker? Chantal geeft tips wat je dán kunt doen.

Herken je deze symptomen? Linke soep, want het kan betekenen dat iemand te lang heeft gewerkt op reserve-energie, en dat ook die batterij aardig leeg aan het raken is. Want dat is in een notendop wat een burn out eigenlijk is: een langere tijd teveel van jezelf vragen qua energie, en te weinig tijd nemen om weer op te laden. Iemand in een burn-out is lichamelijk en mentaal helemaal uitgeput.

16% van alle Nederlanders

Een burn out heeft eigenlijk nooit alleen met werk te maken, het is meestal een combinatie van verschillende dingen. Doe maar een greep uit de grabbelton: werkdruk, onzekerheid, persoonlijkheid, ziekte, stress, privé problemen, verlies van woning of inkomen. Volgens de Burn Out Poli heeft 16% van de Nederlandse werknemers een burn out of burn out klachten.

Herken je deze symptomen?

  • Structureel te veel werken. Een extra dag werken, doorwerken in het weekend, een avond overwerken: dat kan een keertje geen kwaad, maar zie je een collega die altijd doorgaat? Is er een werknemer die ook ’s avonds laat nog appt of mailt? Alarmbel!
  • Mensen met burn-out kunnen hoofd- en bijzaken niet onderscheiden. Daardoor zien ze zelfs voor de hand liggende oplossingen niet meer: alles is belangrijk en het moet allemaal worden gedaan. Dus: extra stress.
  • Ziekmelden? Dat voelt als falen, dus dat doen ze liever niet. Toch sukkelen burn-out klanten lang door met klachten als hoofdpijn, een beetje griep, slaapproblemen, wat rugklachten: zaken waar een andere collega zich ziek voor zou melden, is voor hen geen reden om af te haken.
  • Emoties zitten hoog, dus zo’n collega onder hoogspanning wordt snel verdrietig, of juist heel boos.
  • Je collega zoekt rust, bijvoorbeeld door eerder weg te gaan of een uur later te beginnen. Dat lukt niet, en bovendien blijven ze zich verantwoordelijk voelen voor dezelfde hoeveelheid werk, dus dit is geen oplossing voor de stress die hij of zij ervaart.
  • Ontspannen lachen en kletsen? Grapjes maken onderling? Deze collega heeft er geen zin in en bovendien ziet zij of hij er écht de lol niet van in. Door een naderende burn-out kun je je echt somber en terneergeslagen voelen.
  • Gigantisch verantwoordelijkheidsgevoel. Loopt een project uit de planning? Wordt een deadline niet gehaald? Is een klant ontevreden? Deze collega voelt zich schuldig, door het grote verantwoordelijkheidsgevoel. Ook eigen fouten kan hij of zij nauwelijks relativeren.
  • De regels zijn heilig. Vooral mannen die richting een burn-out gaan, kunnen zich erg strikt aan afspraken gaan houden, strikter dan noodzakelijk. Mensen die tien minuten te laat komen, een afspraak niet nakomen of een deadline missen, allemaal aanleiding om te flippen.
  • Draag je een oplossing aan, dan zegt de collega: ja maar. Of: ik red het wel.
  • Je collega zoekt ontspanning – op de verkeerde manier. Een heel weekend keihard feesten, flink aan de borrel of obsessief gamen: het geeft aan dat ze schreeuwen om ontspanning, maar het niet kunnen vinden.

En dan? STOP!

Herken je een collega of medewerker in het lijstje? Deel dan je bezorgdheid. Chantal werkt als verandermanager, zij grijpt rigoureus in. ‘Ik stuur iemand een paar dagen naar huis. Dat geeft een beetje lucht. Maar denk niet dat je er met een weekje ontspannen weer bovenop bent: een burn out gaat veel verder dan dat. Mensen moeten op onderzoek naar hun onderliggende motieven, ze moeten het ‘beest in de bek kijken’, zoals ik dat noem. En daar kom je beter en sterker uit, maar het is geen makkelijk proces. Als organisatie moet je dat ondersteunen.’

Niks doen?

Wat er ook gebeurt: niks doen is geen optie. Mensen met een burn out om hun nek, moeten echt met iemand gaan praten, adviseert Chantal. ‘Er zijn verschillende varianten van hulp, van therapie tot een lichtere, speelse vorm om de problemen aan te pakken. Die hulp is maatwerk, mensen moeten iets zoeken wat echt bij ze past. Maar het belangrijkste is wel: doe iets.’

Foto: Luis Villasmil (Unsplash)

Gerelateerde prikkels

20 voordelen van thuiswerken

20 voordelen van thuiswerken

Warme sloffen aan, de kat op schoot en de wasmachine draait z’n rondjes: wij zien de voordelen van thuiswerken. Hoewel we onze collega’s missen en het gemopper over thuiswerken echt begrijpen, zien wij het glas liever half vol. Herken je deze twintig voordelen van...

Lees meer
Challenge #4: endorfine, da’s lachen

Challenge #4: endorfine, da’s lachen

We doen vier challenges, bedacht door Energy Up, om je vier gelukshormonen een flinke boost te geven. Deze week challenge #4, met pijn in je buik (van het lachen) dankzij endorfine. Endorfine werkt als een natuurlijke morfine voor je lichaam. Heb je bijvoorbeeld een...

Lees meer